Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

Arabuluculuk Nedir?

Arabuluculuk, günümüzde dostane yollarla uyuşmazlık çözüm yöntemleri içinde en yaygın olarak bilinen ve uygulanan uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

Arabulucu Kimdir?

Arabulucu, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getiren, uyguladığı sistematik teknikler ile taraflar arasında bozulan iletişim sürecinin yeniden başlatan bu suretle tarafların çözümlerini üretmelerini sağlayan bağımsız ve tarafsız üçüncü bir kişidir

Kimler Arabululucu Olabilir?

Türk hukuk sisteminde arabulucu olabilmek için belli şartları taşımak zorunludur. Bu şartları taşımayan kişilerin arabulucu olması hukuken mümkün bulunmamakta olup arabulucunun Adalet Bakanlığı tarafından yapılan yazılı ve sözlü sınavdan başarılı olarak Adalet Bakanlığı Arabulucular Sicili'ne kayıtlı bir hukukçu olması gerekmekte, aynı zamanda faaliyet gösterdiği alanlardaki uzmanlık eğitimlerini tamamlamış olması aranmaktadır.

Hangi Konularda Arabulucuya Başvurulabilirim?

Arabuluculuk Kanunun 1. maddesi uyarınca, yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar da dâhil olmak üzere tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş ve işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlıkları arabuluculuğa elverişli olup bu özellikleri taşıyan her tür uyuşmazlığın çözümü için arabulucuya başvurmak mümkün bulunmaktadır.

Daha açık bir ifadeyle; tarafların serbest iradeleriyle karar verebilecekleri, kamu düzenini ilgilendirmeyen ve cebri icraya elverişli konularda taraflar arabulucuya gidebilirler. Tarafların sözleşme konusu yapamayacakları konularda, örneğin ceza davalarında, nüfus kaydına ilişkin davalarda veya velayetin tesisi veya nez’ine ilişkin davalarda arabuluculuk mümkün değildir

Ne Zaman Arabulucuya Gidilebilirim?

Taraflar aralarında uyuşmazlık doğduktan sonra, mahkeme veya tahkime başvurmadan önce arabulucuya gidilebileceği gibi dava açtıktan sonra da arabulucuya gidebilir.

Arabuluculuk Görüşmelerine Kimler Katılabilir?

Arabuluculuk görüşmelerine taraflar bizzat ya da varsa avukatları aracılığıyla katılabilirler. Tarafın vekili aracılığı ile görüşmelere katılmak istemesi durumunda vekâletnamede arabuluculukla ilgili özel yetki bulunması gerekir.

Arabuluculuk Başvurusu İle Dava Hakkından Vazgeçmiş Olur Muyum?

Hayır. Taraflar arabulucuya başvurmak, süreci devam ettirmek, sonuçlandırmak ve bu süreçten vazgeçmek konusunda tamamen serbesttir. Kendi isteğiniz ile başlattığınız bu süreci yine kendi isteğinizle sona erdirip mahkemeye başvurabilir ya da arabuluculuk sürecinin anlaşmama ile neticelenmesi akabinde dava açabilirsiniz.

Arabuluculuk Süreci Zamanaşımını ve Hak Düşürücü Süreleri Nasıl Etkiler?

Arabuluculuğa başvuru tarihi itibarıyla zamanaşımı süresi durmakta, hak düşürücü süreler ise kesilmekte olup son tutanağın imzalandığı gün itibarıyla süreler yeniden işlemeye başlamaktadır.

Dava Şartı Arabuluculuğa Nasıl Başvururum?

Dava şartı arabuluculuk başvuruları, adliyelerde bulunan arabuluculuk bürolarına, arabuluculuk bürosu bulunmayan adliyelerde ise Sulh Hukuk Mahkemesi yazı işleri müdürlüklerine yapılmaktadır.

Arabuluculuğa Başvurmak İçin Hangi Evraklar Gereklidir?

Arabuluculuğa başvururken ibrazı zorunlu herhangi bir evrak bulunmamaktadır. Başvuru, arabuluculuk bürolarından temin edilecek başvuru formunun doldurulması ile yapılabileceği gibi taraf bilgileri, uyuşmazlık konusu ve talepleri içerir bir dilekçe ile de arabuluculuk bürosuna başvurmak mümkündür. Ancak ihtiyari arabuluculuk başvurularında arabuluculuk bürosuna başvuru zorunlu bulunmamakta olup taraflar uyuşmazlığın çözümünde tercih edecekleri bir arabulucuya müracaat edebilmektedir.

Dava Şartı Arabuluculuk Nedir?

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun ilgili maddeleriyle belirlenen uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvuru dava şartı haline getirilmiştir. Bu nevi uyuşmazlıklarda dava yoluna gitmeden önce arabuluculuk yoluyla uyuşmazlığın müzakere edilmesi gerekmekte, bu sürece dava şartı arabuluculuk denmektedir.

Dava Şartı Arabuluculuğa Başvurmadan Dava Açabilir Miyim?

Dava şartı arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması halinde açılan dava, dava şartı yokluğundan reddedilecektir.

Dava Şartı Arabuluculukta Taraflar Arabulucuyu Seçebilirler Mi?

Dava şartı arabuluculuk başvurularında arabulucunun görevlendirilmesi adliyelerdeki arabuluculuk bürolarındaki görevli personel tarafından yapılmakta, görevlendirilecek arabulucu sicile kayıtlı arabulucular listesinden sıra ile atanmaktadır.

Dava Şartı Arabuluculukta Başvuru Ücretli Midir?

Dava şartı arabuluculuk başvuruları tamamen ücretsiz olup başvuru sırasında herhangi bir harç ya da gider alınmamaktadır.

Dava Şartı Arabuluculukta Ücret Ne Zaman ve Kimin Tarafından Ödenir?

Dava şartı arabuluculuk müzakerelerinin anlaşmama ile bitmesi halinde ilk 2 saate ilişkin arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı tarafından karşılanmakta olup taraflarca başkaca bir ücret ödenmemektedir.

Arabuluculuk müzakerelerinin anlaşma ile bitmesi halinde ise anlaşılan rakam üzerinden hesaplanacak arabuluculuk ücreti Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin İkinci Kısmına göre taraflarca eşit olarak karşılanacak olup varılan anlaşma ile aksinin kararlaştırılması mümkün bulunmaktadır.

Dava Şartı Arabuluculuk Görüşmelerine Taraflardan Biri Katılmazsa Ne Olur?

İlk toplantıya mazeretsiz bir şekilde katılmayan taraf açılacak dava sonucunda kısmen ya da tamamen haklı çıksa dahi yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca, bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez.

Yapılan Müzakereler Sonunda Anlaşma Sağlanmazsa Dava Şartı Arabuluculuk Süreci Nasıl Devam Eder ?

Arabuluculuk sürecinde tarafların anlaşamaması halinde dosya anlaşmama olarak kapatılacak olup tarafların mahkemeye başvurarak dava açmaları mümkün hale gelecektir.

Dava Şartı Arabuluculuk İçin Adli Yardıma Başvurulabilir Mi?

Arabuluculuk ücretini karşılayamayan taraf, arabuluculuk bürosunun bulunduğu yerdeki sulh hukuk hâkiminin kararıyla adli yardımdan faydalanabilir.

İhtiyari Arabuluculuk nedir?

İhtiyari arabuluculuk, dava şartı arabuluculuk da dahil olmak üzere tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş ve işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlıklarının, tarafların belirleyeceği bir arabulucu nezdinde müzakere edilmesi faaliyetidir.

İhtiyari Arabuluculuğa Nasıl Başvurulur?

İhtiyari arabuluculuk, uyuşmazlığın taraflarının aralarında bulunan ihtilafı çözüme kavuşturmak için bir arabulucu üzerinde uzlaşmaları ve arabulucuya başvurmaları ile ya da bir tarafın arabulucuya başvurusu ile başlamaktadır. Bir tarafın arabulucuya başvurması halinde, başvurulan arabulucu, en kısa sürede karşı taraf ile iletişime geçerek ihtiyari arabuluculuk teklifini iletecek, teklifin kabul edilmesi ile müzakere süreci başlayacaktır

Hangi Konularda İhtiyari Arabuluculuğa Başvurulabilir?

İhtiyari arabuluculuğa arabuluculuk başvurusunun dava şartı olduğu bireysel ve toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacakları ve tazminatları, işe iade davaları, ticari uyuşmazlıklar, Tüketici hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar ile bu konular dışında kalan… olarak değiştirilecek., tarafların üzerinde serbesçe tasarruf edebileceği farklı ihtilaflar bakımından da başvurulabilir. Örneğin kira bedelinin uyarlanması, ortaklığın giderilmesi davalarının ihtiyari arabuluculuk ile çözülmesi mümkün bulunmaktadır.

İhtiyari Arabuluculuğa Başvurulmasının Avantajları Nelerdir?

İhtiyari arabuluculuk, süre, zaman ve masraf yönünden dava şartı arabuluculuğun tüm avantajlarına sahip bulunmakla beraber dava şartı kapsamında yer almayan uyuşmazlıkları da kapsaması sebebiyle taraflara avantaj sağlamaktadır. Arabulucu nezaretinde sağlanan anlaşma ile taraflar arasında hasar görmüş ilişkinin yeniden sağlıklı bir yapıya kavuşması da taraflar arasındaki ticari ve beşeri ilişkilerin sürdürülebilmesinin yolunu açmaktadır.

Arabuluculuk Anlaşma Belgesi Bağlayıcı Mıdır?

Taraflar arabuluculuk sürecinin sonunda bir anlaşmaya varırlarsa bu anlaşmayı, asıl uyuşmazlık hakkındaki yetki ve görev kurallarına göre belirlenecek olan hukuk mahkemesine ibraz edip, icra edilebilirliğine ilişkin bir şerh verilmesini talep edebilecek olup alınacak bu şerh ile anlaşma, ilâm niteliğinde belge sayılacaktır. İcra edilebilirlik şerhinin verilmesi, niteliği itibariyle bir çekişmesiz yargı işi olduğundan buna ilişkin inceleme dosya üzerinden de yapılacak, ancak, uyuşmazlık konusu aile hukukuna ilişkin ise bu işlemler aynı usulle belirlenecek aile mahkemesince ve duruşmalı olarak yapılacaktır. Eğer, arabuluculuğa yargılama sırasında başvurulmuş ise, icra edilebilirlik şerhine ilişkin işlemler davaya bakan mahkemece tarafından yerine getirilecektir.

Arabuluculuk Yoluyla Anlaştığımda Avantajım Nedir?

Arabuluculuk süreci, dava boyunca yapılacak tüm masraflardan (harç ve yargılama gideri gibi) ve yargılama nedeniyle yapılacak harcamalardan ve zamandan tasarruf edilmesine imkan veren, kısa sürede çözüm alınabilecek, taraflar arasındaki beşeri ve ticari ilişkinin mahremiyetinin korunabildiği, tarafların ortak menfaatinin temininin sağlandığı bir sistemdir. Arabuluculuk ile sağlanan anlaşma tarafların iradeleri doğrultusunda oluşturulması itibarıyla kaybedenin olmadığı bir netice ortaya koymaktadır.

Arabuluculuk Yoluyla Anlaşmanın Mali Yönden Avantajları Var Mıdır?

Arabuluculuk yoluyla anlaşmak, uyuşmazlık konusu ve anlaşma sonucuna ilişkin gizliliğin korunması, ticari ve beşeri ilişkilerin devam etmesi ve zamandan tasarruf sağlanması gibi avantajların yanı sıra taraflar için birtakım mali avantajlar da yaratmaktadır. Şöyle ki,
• Arabuluculuk anlaşma belgesine istinaden, faaliyetle ilgili olmak kaydıyla ödenen tutarlar (zarar, ziyan ve tazminatlar); kurum kazancı, ticari kazanç, zirai kazanç, serbest meslek kazancı ve gayrimenkul sermaye iradı şeklindeki kazançlar bakımından gider olarak dikkate alınabilir.
• Arabuluculuk ücreti gider olarak gösterilebilir.
• Tarafların üzerinde bir dava açılmamak üzere anlaştığı alacak miktarını içeren, ilam niteliğinde olabilen arabuluculuk anlaşma belgesine istinaden Vergi Usul Kanunu'nun 322. maddesi nezdinde "Vazgeçilen Alacak", 324. maddesi nezdinde de "Değersiz Alacak" işlemi yapılabilir.
• İşe iade konusunda arabulucu nezdinde anlaşılması sonucu düzenlenen anlaşma belgesi uyarınca çalışana ödenen işe başlatmama tazminatı, Gelir Vergisi Kanununun 25. maddesinin 1. fıkrasının (1) numaralı bendi kapsamında gelir vergisinden istisna edilebilir.
• Arabuluculuk anlaşmasına istinaden işçiye ödenen kıdem tazminatı gelir vergisinden istisna olup tavanı aşmayan kısmı için gelir vergisi stopajı uygulanmamaktadır.
• Anlaşma belgesinin icra edilebilirlik şerhi almaksızın başka bir resmi işlemde kullanılmak istenmesi halinde damga vergisi maktu olarak alınmakta, arabuluculuk anlaşma belgesinde yer alan miktara bakılmaksızın ödenecek damga vergisi 2022 yılı için 132.30 TL olarak tahsil edilmektedir
Örnek Hesaplama:
1.000.000 TL’lik anlaşma belgesinin başka bir resmi işlemde kullanılması halinde,
- Arabuluculukta düzenlenen anlaşma için ödenecek harç miktarı : 132.30 TL
- Diğer anlaşmalar için ödenecek harç miktarı : 9.480,00 TL
• Arabuluculuk anlaşma belgesi, icra takibine konu olması durumunda da mali anlamda avantajlara sahip bulunmaktadır. Şöyle ki, anlaşma belgesinin icra edilebilirlik şerhi alması durumunda anlaşma belgesi ilamlı icraya konu edilebilecek, bu durumda ödenecek harç, maktu olarak hesap edilecektir. Sözleşmenin arabuluculuk dışında tanzim edilen sözleşme ise ancak ilamsız icra yoluyla takibe konuşacak olup bu durumda harç nispi olarak hesaplanacaktır.
Örnek Hesaplama:
1.000.000 TL’lik anlaşma belgesinin icra takibine konulması halinde,
• Arabuluculukta düzenlenen anlaşma belgesinin ilamlı icraya konulması
halinde ödenecek harç miktarı: 80,70 TL
• Diğer anlaşmaların ilamsız icraya konulması halinde ödenecek
harç miktarı: 5.080,70 TL