Davadan Feragatte Davanın Açılmasına Neden Olan Kişi Aleyhine Arabuluculuk Ücretine Hükmedilmesi Gerektiği Hakkında Karar

04/14/2022

T.C.

İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

E. 2019/3105

K. 2019/1827

T. 9.12.2019


• İTİRAZIN İPTALİ ( Davalı Davanın Açılmasına Sebebiyet Verdiğinden Arabuluculuk Ücretinin Davalıdan Tahsiline Karar Verilmesi Gerekirken Mahkemece Davacının Arabuluculuk Ücretinden Sorumlu Tutulmasının Doğru Olmadığı )


• DAVA ŞARTI ARABULUCULUK ( Tarafların Anlaşmaması Halinde Bakanlık Bütçesinden Karşılanan İki Saate Kadarki Arabuluculuk Ücretinin Yargılama Gideri Olarak 6183 Sayılı Kanuna Göre Tahsil Edileceği Düzenlenmiş Olmakla Bu Kapsamdaki Arabuluculuk Ücretinin Resen Dikkate Alınması Gerektiği )


• DAVADAN FERAGAT ( Davalı Tarafça Yapılan Ödeme Nedeniyle Davadan Feragat Edildiği - Hakkın Özünden Feragat Söz Konusu Olmayıp Esasen Ödeme Nedeniyle O Miktarın Konusuz Kaldığı/Davalı Davanın Açılmasına Sebebiyet Verdiğinden Arabuluculuk Ücretinin Davalıdan Tahsiline Karar Verilmesi Gerektiği )


• DAVANIN AÇILMASINA SEBEBİYET VERME ( Hakkın Özünden Feragat Söz Konusu Olmayıp Esasen Ödeme Nedeniyle O Miktarın Konusuz Kaldığı - Davalı Sigorta Şirketinin Dava Açılmasına Yine Kendisinin Sebebiyet Verdiği/Davalı Davanın Açılmasına Sebebiyet Verdiğinden Arabuluculuk Ücretinin Davalıdan Tahsiline Karar Verilmesi Gerektiği )


6235/m.18


ÖZET : Dava, zorunlu mali sorumluluk sigortasından kaynaklanan tazminatın tahsiline vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Yasa ve ilgili yönetmelikte dava şartı olan arabuluculukta tarafların anlaşmaması halinde Bakanlık bütçesinden karşılanan iki saate kadar ki arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak 6183 Sayılı Kanuna göre tahsil edileceği düzenlenmiş olmakla bu kapsamdaki arabuluculuk ücreti resen dikkate alınması gerekmektedir. Mahkemece de resen bu konuda ek karar verilmesi doğru bulunmuştur. Taraflar arasında düzenlenen 'İbraname, Feragatname ve Sulh Anlaşması' başlıklı belgede bu kapsamda kalan ve Bakanlıkça karşılanacak arabuluculuk ücretiyle ilgili açık bir hükme yer verilmemiştir. Asıl kararda davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş ise de davalı tarafça yapılan ödeme nedeniyle davadan feragat edilmiştir. Hakkın özünden feragat söz konusu olmayıp esasen ödeme nedeniyle o miktar konusuz kalmıştır. Davalı sigorta şirketi dava açılmasına yine kendisi sebebiyet vermiştir. Böylelikle davalı, davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken mahkemece davacının arabuluculuk ücretinden sorumlu tutulması doğru olmamıştır.


DAVA : Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01.10.2019 tarih 2019/100 esas 2019/387 Karar sayılı ek kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, raportör üye Sonay Demiralp Yavaş tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.


GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:


KARAR : DAVA : Davacı vekili, 07.08.2014 tarihinde davalının zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu araçla gerçekleşen çift taraflı kazada davalı nezdinde sigortalı araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralandığını, müvekkilinin karşı araçla ilgili açtığı davada davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün % 30 oranında kusurlu olduğu belirtilmesi üzerine bu kusur durumuna göre iş göremezlik tazminatının tahsili amacıyla toplam 46.065,60TL'lik takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiği için takibin durduğunu, müvekkilinin arabuluculuk başvurusunun sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, itirazın iptaline, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.


CEVAP : Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.


İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı vekilinin feragat dilekçesi verdiği gerekçesiyle feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.


Mahkemece 01.09.2019 tarihli ek kararla yargılama sırasında arabuluculuk ücretine ilişkin makbuzun taraflarca sunulmadığı, UYAP ortamında da halen bulunmadığı, 6325 Sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve ilgili yönetmeliğin 26/2. maddesi hükmü uyarınca arabuluculuk ücretinin 6138 Sayılı Kanuna göre hak sahibi çıkan taraftan tahsilinin gerektiği, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olduğu, bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunduğu gerekçesiyle 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin ileride Hazine tarafından ilgili arabulucuya ödenmesi halinde 6138 Sayılı Kanuna göre haksız çıkan davacıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.


Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.


İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, dilekçe ekinde ibraz ettikleri sulh protokolü incelendiğinde feragatlerinin temelini bu protokolün oluşturduğunun anlaşılacağını, 6235 Sayılı HUAK'ın 18/A -14 bendinin 2. yarı cümlesi ile ilgili yönetmeliğin 26/2 maddesi uyarınca arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle ek kararın kaldırılmasını istemiştir.


GEREKÇE :Dava, zorunlu mali sorumluluk sigortasından kaynaklanan tazminatın tahsiline vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın feragat nedeniyle reddine, ek kararla arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmiştir.


Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.


6235 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 18/A-14. bendinde 'Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.' hükmünü, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26/2. maddesinde 'Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Bakanlık bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde, Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Bakanlık bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. Dava açılması hâlinde mahkeme tarafından dava öncesi ödenen arabuluculuk ücretlerine ilişkin makbuz dosyaya eklenir. Yargılama giderleri olarak hükmedilen tutar 6183 Sayılı Kanuna göre tahsil edilir.' hükmünü içermektedir.


Bu halde yasa ve ilgili yönetmelikte dava şartı olan arabuluculukta tarafların anlaşmaması halinde Bakanlık bütçesinden karşılanan iki saate kadar ki arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak 6183 Sayılı Kanuna göre tahsil edileceği düzenlenmiş olmakla bu kapsamdaki arabuluculuk ücreti resen dikkate alınması gerekmektedir. Mahkemece de resen bu konuda ek karar verilmesi doğru bulunmuştur. Taraflar arasında düzenlenen 'İbraname, Feragatname ve Sulh Anlaşması' başlıklı belgede bu kapsamda kalan ve Bakanlıkça karşılanacak arabuluculuk ücretiyle ilgili açık bir hükme yer verilmemiştir. Asıl kararda davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş ise de davalı tarafça yapılan toplam 54.000,00 TL'lik ödeme nedeniyle davadan feragat edilmiştir. Hakkın özünden feragat söz konusu olmayıp esasen ödeme nedeniyle o miktar konusuz kalmıştır. Davalı sigorta şirketi dava açılmasına yine kendisi sebebiyet vermiştir. Nitekim Yargıtay 17. H.D'nin 2016/5699 E, 2019/890 K sayılı kararı da bu yöndedir. Böylelikle davalı, davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken mahkemece davacının arabuluculuk ücretinden sorumlu tutulması doğru olmamıştır.


Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.


SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle;


1- )Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01.10.2019 tarih 2019/100 Esas 2019/387 Karar sayılı ek kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,


2- )Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20.06.2019 tarih 2019/100E, 2019/387 K sayılı kararıyla ilgili olarak dava şartı kapsamında 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin ileride Hazine tarafından ilgili arabulucu Ceyda Demirci'ye ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 Sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davalı sigorta şirketinden tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına,


3- )İstinaf yoluna başvuranın ödediği istinaf harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,


4- )İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 121,30 TL istinaf başvuru harcı, 28,15 TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 149,45 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,


Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 09.12.2019